Çözümü gösterÇözümü gizle
Cevap:
- 1iç açıortay olduğundan karşı kenarda ayırdığı parçaların uzunlukları oranı, açıyı oluşturan kenarların uzunlukları oranına eşittir: .
- 2olduğundan birim olur.
Üçgende Yardımcı Elemanlar
Kazanım: Üçgenin yardımcı elemanlarının özellikleri ile ilgili çıkarım yapabilme.
Her sorunun altında adım adım çözüm var. Çoktan seçmelide doğru şık, çözümü açınca işaretlenir.
Cevap:
BDoğru cevap
Yanlış şıklar neden yanlış?
BDoğru cevap
Yanlış şıklar neden yanlış?
CDoğru cevap
Yanlış şıklar neden yanlış?
Cevap:
Dersi açmak için çengel sorular, kavramı somutlaştıran benzetmeler ve öğrencilerin sık yaptığı yanlışlar.
Üç köy, tek su deposu
Tahtaya birbirinden uzak üç nokta koyun ve üç köy olduğunu söyleyin. Belediye tek bir su deposu kuracak ve borular eşit uzunlukta olsun istiyor. Depo nereye kurulmalı? Önce iki köyü ele aldırın: iki köye eşit uzaklıktaki noktalar nerede durur? Öğrenciler birkaç nokta işaretlediğinde bu noktaların bir doğru üzerinde dizildiğini görürler. Üçüncü köy eklenince iki doğru tek bir noktada kesişir. Dersin ilk sorusu budur: bu nokta her üçgende var mıdır, varsa hep üçgenin içinde midir?
Kartonu tek parmakta dengelemek
Kartondan kesilmiş bir üçgeni sınıfa gösterin ve tek parmak ucunda dengelenebilecek noktayı tahmin ettirin. Tahminleri kartonun üzerine işaretletin, sonra deneyin. Denge noktası, bir köşeyi karşı kenarın orta noktasına bağlayan çizgilerin kesiştiği yerdedir. İlginç olan şudur: o nokta köşeye değil kenara daha yakındır. Neden tam ortada değil de orada durduğu, kenarortayın 2'ye 1 oranının konusudur.
Üç yola eşit uzaklıkta bir kule
Üçgen biçiminde bir ormanın üç kenarında üç yol olduğunu söyleyin. Yangın gözetleme kulesi üç yola da eşit uzaklıkta olacak. Su deposu sorusuyla karşılaştırın: orada köylere, yani köşelere eşit uzaklık isteniyordu; burada yollara, yani kenarlara. Aynı görünen iki soru iki farklı yardımcı elemana götürür. Öğrenciye hangisinin hangisine götürdüğünü dersin sonunda kendisi söyletin.
Yükseklik üçgenin dışına çıkabilir mi?
Tahtaya bir geniş açılı üçgen çizin ve dar açılı köşelerinden birinden karşı kenara yükseklik indirmelerini isteyin. Çoğu öğrenci dikmeyi kenarın üzerine düşürmeye çalışır ve dik açı oluşturamaz. Kenarı uzatmadan yükseklik çizilemez. Buradan sorun: yükseklik bir doğru parçası mıdır, yoksa bir uzaklık mı? Cevap, bütün yükseklik sorularında kenarın neden uzatıldığını açıklar.
İç açıortay
İki duvarın birleştiği bir köşede, iki duvara da hep aynı uzaklıkta yürüyen birini düşünün. İzlediği yol açıortaydır. Bu yüzden açıortay üzerindeki her nokta açının iki koluna eşit uzaklıktadır; uzaklık ölçülürken kola dik inilir.
Kenar orta dikme
İki ev arasına, iki eve eşit uzaklıkta bir çeşme yapılacak. Bu şartı sağlayan bütün yerler, iki evi birleştiren parçanın tam ortasından ona dik geçen doğrudadır. Orta dikme bir köşeden geçmek zorunda değildir; onu belirleyen iki uç noktadır, karşıdaki köşe değil.
Kenarortay
Üçgen biçimindeki bir pastayı bir köşeden kesip iki eşit parçaya bölmek için bıçak karşı kenarın tam ortasına inmelidir. Kenarortay alanı ikiye böler, çünkü iki parçanın tabanları eşit, yükseklikleri aynıdır. Açıyı ikiye bölmesi ise gerekmez.
Yükseklik
Bir kenarı yer kabul edin ve karşı köşeden yere bir çekül sarkıtın. İpin uzunluğu o kenara ait yüksekliktir. Yer kısaysa ip yerin dışına düşer; o zaman yeri uzatırız. Yükseklik bir uzaklıktır, bu yüzden ayağı kenarın üzerinde olmak zorunda değildir.
Ağırlık merkezi
Bir tahterevalli gibidir: kenarortayın köşe tarafında kalan kısım bir uçta tek bir köşeyi, kenar tarafındaki kısım ise iki köşeyi taşır. Denge, iki kat ağırlığa yakın durmayı gerektirir. Ağırlık merkezinin kenara daha yakın, köşeye daha uzak olması buradan gelir.
Açıortay karşı kenarı iki eşit parçaya böler.
Açıortay açıyı ikiye böler, kenarı değil. Karşı kenarı, açının kollarının oranında böler. Kollar eşit değilse parçalar da eşit değildir; eşit parçalar yalnız ikizkenar üçgende, tepe açısının açıortayında ortaya çıkar.
Kenarları 6 ve 9 olan bir üçgende açıortayı çizdirip karşı kenardaki iki parçayı ölçtürün. Ölçümler 2'ye 3 oranında çıkar. Sonra kenarları eşit bir üçgende aynı işi yaptırın ve iki durumu yan yana yazdırın.
Açıortay teoreminde oran biçimindedir.
Her kol kendi tarafındaki parçayla eşleşir: kolu tarafındaki parçasıyla, kolu tarafındaki parçasıyla. Oranı ters kurmak uzun kolun karşısına kısa parçayı koyar.
Oranı yazmadan önce aynı tarafta kalan kol ile parçayı aynı renkle boyatın. Paydaki iki uzunluğun ikisi de köşesine değmelidir; öğrenci bunu kendisi kontrol etsin.
Kenarortay köşedeki açıyı ikiye böler.
Kenarortay karşı kenarı ikiye böler; açıyı ikiye bölmesi ancak üçgen o köşeye göre ikizkenarsa olur. Genel üçgende kenarortay, açıortay ve yükseklik üç ayrı doğru parçasıdır.
Çeşitkenar bir üçgende aynı köşeden üçünü birden çizdirin. Üç ayrı doğru parçası görülür. Ardından ikizkenar üçgende tepe köşesinden aynı işi yaptırın; üçü üst üste biner.
Ağırlık merkezi kenarortayı iki eşit parçaya böler.
Ağırlık merkezi kenarortayı köşeden itibaren oranında böler. Köşe tarafındaki parça, kenar tarafındakinin iki katıdır; yani nokta kenara daha yakındır.
Kareli kâğıtta köşeleri tam sayı koordinatlı bir üçgen çizdirip üç kenarortayı çizdirin. Kesim noktasından köşeye ve kenara olan uzaklıkları kareleri sayarak karşılaştırtın.
Yükseklik her zaman üçgenin içinde kalır.
Geniş açılı üçgende dar açılı köşelerden inen yükseklikler karşı kenarın uzantısına düşer ve üçgenin dışında kalır. Dik üçgende ise iki yükseklik dik kenarların kendisidir.
Aynı tabanlı üç üçgen çizdirin: dar açılı, dik ve geniş açılı. Her birinde aynı köşeden yüksekliği indirtin ve ayağın nereye düştüğünü tablo hâlinde yazdırın.
İç açıortayların kesim noktası köşelere eşit uzaklıktadır.
İç açıortaylar üzerindeki noktalar açının kollarına, yani kenarlara eşit uzaklıktadır. Köşelere eşit uzaklıktaki nokta kenar orta dikmelerinin kesim noktasıdır. İki nokta ancak eşkenar üçgende çakışır.
Su deposu ve gözetleme kulesi çengel sorularını yan yana koyun. Hangi sorunun köşeyle, hangisinin kenarla ilgili olduğunu öğrenciye işaretletin ve iki noktayı aynı üçgende ayrı ayrı buldurup karşılaştırtın.
Kenar orta dikmesi karşı köşeden geçer.
Kenar orta dikmesi bir kenarın orta noktasından o kenara dik çizilen doğrudur; karşı köşeden geçmesi gerekmez. Köşeden geçiyorsa, o köşe kenarın iki ucuna eşit uzaklıktadır, yani üçgen ikizkenardır.
Çeşitkenar bir üçgende bir kenarın orta dikmesini çizdirin ve karşı köşenin doğrunun hangi yanında kaldığına baktırın. Sonra bu köşeyi doğrunun üzerine taşıyınca üçgenin ikizkenar olduğunu ölçtürün.
bağıntısı dış açıortaylar için de geçerlidir.
Bu bağıntı ve köşelerindeki iç açıortayların kesim noktası içindir. Dış açıortaylar üçgenin dışında, kenarının öbür yanında kesişir ve aynı açının ölçüsü olur.
İki bağıntıyı ezberletmek yerine her seferinde üçgeninin iç açıları toplamından türettirin. İç açıortayda 'deki açı geniş, dış açıortayda dar çıkar; sonucu bu gözle kontrol ettirin.
Dik üçgende bütün kenarortaylar hipotenüsün yarısına eşittir.
Hipotenüsün yarısına eşit olan yalnız dik köşeden hipotenüse inen kenarortaydır: hipotenüsün orta noktası üç köşeye eşit uzaklıktadır. Dik kenarlara ait kenarortaylar daha uzundur ve Pisagor bağıntısıyla bulunur.
Dik kenarları 6 ve 8 olan bir üçgende üç kenarortayı da hesaplatın. Yalnız birinin 5 çıktığını, ötekilerin bundan büyük olduğunu tabloda gösterin.
Süreç bileşeni a ve b: varsayımda bulunur, örneklerden genellemeye gider.
Alan gerekçesi iki yolla yazılabilir: tabanlar ve , ya da tabanlar ve . İkisini eşitlemek teoremi verir.
Süreç bileşeni c: genellemelerini varsayımlarıyla karşılaştırır.
Yükseklik bir uzaklıktır; ayağı kenarın uzantısına düşebilir.
Süreç bileşeni ç ve d: önerme sunar ve problemlerde değerlendirir.
Her antrenman tek bir beceriyi bol tekrarla çalıştırır. Hangisinden kaç kalem istediğini seç; kâğıt ve çözümlü cevap anahtarı tarayıcında hazırlanır.
0 kalem
İndirmek için en az bir kalem seç.
Bu kazanımın sorularından test ya da yazılı kâğıdı: soruları seç, kâğıdı ayarla, soru kâğıdını ve cevap anahtarını indir.
60 soru, 417 puan
10. sınıf Üçgende yardımcı elemanlar için 60 çözümlü soru: soruları sayfada çöz, takıldığında adım adım çözümü aç; seçtiğin sorulardan test, yaprak test ya da yazılı kâğıdı hazırla ve cevap anahtarıyla PDF olarak indir; ödev için alıştırma (çalışma) kâğıdı çıkar; derste soruları akıllı tahtada tek tek aç; ders kılavuzunda derse giriş, kavram yanılgıları ve tahta akışı var. 1. dönem yazılısına ve ortak sınava hazırlıkta kullanılır.