10. sınıf, İstatistiksel Araştırma SüreciMAT.10.2.1

İki kategorik değişkenli veriler

İki Kategorik Değişkenli Veriler

Kazanım: İki kategorik değişkenli veri ile çalışabilme ve iki kategorik değişken arasındaki ilişkililiğe dayalı karar verebilme.

Tahtada aç Yazılı hazırla

Sorular ve çözümleri

Her sorunun altında adım adım çözüm var. Çoktan seçmelide doğru şık, çözümü açınca işaretlenir.

Zorluk

Cevap biçimi

Soru türü

Şekil

79 soru gösteriliyor

Soru 1KavramÇoktan seçmeli3 puanKolay

Bir okulun rehberlik servisi öğrencilerle ilgili şu bilgileri toplamayı planlamaktadır:– okula ulaşım şekli (servis, yaya, toplu taşıma)– okula geç kalma durumu (geç kalıyor, geç kalmıyor)– günlük uyku süresi (saat)– son sınavdaki puanı– en çok katıldığı kulüp (spor, müzik, bilim)– haftalık kitap okuma süresi (dakika)Buna göre aşağıdaki araştırmalardan hangisi iki kategorik değişkenli veri toplamayı gerektirir?

A $Uyku süresi ile sınav puanı$
B $Ulaşım şekli ile geç kalma durumu$
C $En çok katılınan kulübün dağılımı$
D $Kulüp ile kitap okuma süresi$
E $Uyku süresinin dağılımı$

Çözümü göster

BDoğru cevap

1
İki kategorik değişkenli veri için iki bilginin de kategorilere ayrılması gerekir. Ulaşım şekli, geç kalma durumu ve kulüp kategoriktir; uyku süresi, sınav puanı ve okuma süresi nicel veridir.
2
Kulüp ile okuma süresinde değişkenlerden biri nicel; kulübün ve uyku süresinin dağılımı ise tek değişkenlidir.
3
İki kategorik değişkenli veri gerektiren araştırma $Ulaşım şekli ile geç kalma durumu$ olur.

Yanlış şıklar neden yanlış?

A)İki değişken de ölçme ya da sayma ile elde edilen nicel veridir.
C)Tek bir kategorik değişken vardır; ilişki araştırılmaz.
D)Kulüp kategorik olduğu için ikinci değişken de kategorik sanılmış; okuma süresi nicel veridir.
E)Tek bir nicel değişken vardır.

Soru 2Yeni nesilKısa cevap4 puanKolay

Bir halk kütüphanesinin kayıtlarında her üye için şu bilgiler tutulmaktadır: yaş grubu (çocuk, genç, yetişkin), üyelik türü (ücretli, ücretsiz), son bir ayda ödünç aldığı kitap sayısı, en sevdiği kitap türü (roman, şiir, bilim, tarih), üyelik süresi (ay) ve okuma salonunu kullanıp kullanmadığı. Tabloda iki üyenin kaydı örnek olarak verilmiştir.Kütüphane bu bilgilerden iki kategorik değişken seçerek "… ile … arasında bir ilişki var mıdır?" biçiminde araştırma soruları yazacaktır. Aynı iki değişkenin yalnız yazılış sırası farklı olan iki soru aynı sayılacaktır.Buna göre iki kategorik değişkenli kaç farklı araştırma sorusu yazılabilir?

Çözümü göster

Cevap: $\displaystyle 6$

1
Kategorik bilgiler yaş grubu, üyelik türü, en sevdiği kitap türü ve okuma salonunu kullanma durumudur; ödünç kitap sayısı ve üyelik süresi nicel veridir.
2
Dört kategorik değişkenden ikisi seçilir: yaş grubu üç değişkenle, üyelik türü kalan iki değişkenle, kitap türü de salon kullanımıyla eşleşir.
3
Yazılabilecek araştırma sorusu sayısı ${3 + 2 + 1 = 6}$ olur.

Soru 3Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir sinema salonu izleyicileriyle bir anket yapmıştır. Anketi dolduran her izleyici yalnız bir yaş grubunu ve izlediği seansı işaretlemiştir. Anketin sonuçları kümeli sütun grafiğinde verilmiştir.Buna göre grafikte ilişkisi incelenen iki kategorik değişken aşağıdakilerden hangisidir?

A $Kişi sayısı ve yaş grubu$
B $Gündüz ve akşam$
C $Çocuk ve yetişkin$
D $Yaş grubu ve seans$
E $Kişi sayısı ve seans$

Çözümü göster

DDoğru cevap

1
Grafikteki her sütun, bir yaş grubundan bir seansı seçen izleyicilerin sayısını gösterir; kişi sayısı iki bilginin birlikte görülme sıklığıdır, değişken değildir.
2
Yatay eksendeki çocuk, genç ve yetişkin yaş grubunun; lejanttaki gündüz ve akşam seansın kategorileridir.
3
İlişkisi incelenen değişkenler $Yaş grubu ve seans$ olur.

Yanlış şıklar neden yanlış?

A)Dikey eksendeki kişi sayısı hücrelerin sıklığıdır; değişken sanılmış.
B)Seans değişkeninin iki kategorisi iki ayrı değişken sanılmış.
C)Yaş grubu değişkeninin kategorileri değişken sanılmış.
E)Kişi sayısı bir değişken değil, sıklıktır.

Soru 4KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir spor kulübü, sporcularının günlük antrenman süresi ile son bir yıldaki sakatlanma durumu (sakatlandı, sakatlanmadı) arasındaki ilişkiyi iki kategorik değişkenli veriyle incelemek istemektedir. Antrenman süresinin kaydı için üç yol önerilmiştir:I. Her sporcunun süresini "60 dakikadan az" ya da "en az 60 dakika" diye kaydetmekII. Her sporcunun süresini dakika olarak ölçüldüğü gibi kaydetmekIII. Her sporcunun süresini "45 dakikadan az", "en az 45, en çok 90 dakika" ya da "90 dakikadan çok" diye kaydetmekBuna göre bu yollardan hangileri antrenman süresini kategorik bir değişken olarak kaydeder?

A $Yalnız I$
B $Yalnız II$
C $I ve II$
D $II ve III$
E $I ve III$

Çözümü göster

EDoğru cevap

1
I. yolda her sporcu iki gruptan yalnız birine yazılır; süre kategorik bir değişkene çevrilir.
2
II. yolda süre ölçüldüğü gibi sayı olarak kalır; bu nicel veridir.
3
III. yolda her sporcu ayrık üç gruptan yalnız birine yazılır; bu da kategorik bir değişkendir.
4
Kategorik kayıt yapan yollar $I ve III$ olur.

Yanlış şıklar neden yanlış?

A)Üç gruplu kayıt da her sporcuyu tek kategoriye yazar; kategorik değişkenin iki kategorili olması gerekmez.
B)Dakikayla kayıt nicel veridir; iki ve üç gruplu kayıtlar kategoriktir.
C)Dakikayla kayıt sayı olduğu için kategori sanılmış; ölçme ile elde edilen nicel veridir.
D)Dakikayla kayıt nicel veridir; iki gruplu kayıt da kategoriktir.

Soru 5KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir araştırma grubu beş ayrı araştırma için öğrencilerden ikişer bilgi toplayacaktır. Her araştırmada iki değişkenin kategorileri verilmiştir:I. Sınıf seviyesi (9, 10, 11, 12) ile okula gelirken en çok kullandığı yol (servis, toplu taşıma, yaya, özel araç); öğrenci her soruda yalnız bir seçeneği işaretler.II. Yaş grubu (14-16, 16-18) ile spor yapma durumu (yapıyor, yapmıyor)III. Kardeş durumu (kardeşi var, kardeşi yok) ile kullandığı sosyal medya uygulamaları (öğrenci kullandığı bütün uygulamaları işaretler)IV. Yaş grubu (14-15, 14-18) ile kitap okuma durumu (okuyor, okumuyor)V. Okula geliş yolu (servis, yaya) ile kahvaltı yapma durumu (yapıyor, yapmıyor); öğrencilerin bir kısmı okula toplu taşımayla gelmektedir.Buna göre hangi araştırmanın verileri, her öğrencinin yalnız bir hücreye düştüğü iki yönlü bir tabloya yazılabilir?

A $\displaystyle \text{I}$
B $\displaystyle \text{II}$
C $\displaystyle \text{III}$
D $\displaystyle \text{IV}$
E $\displaystyle \text{V}$

Çözümü göster

ADoğru cevap

1
İki yönlü tabloda her öğrenci her değişkende yalnız bir kategoride olmalı ve kategoriler bütün öğrencileri kapsamalıdır.
2
II'de 16 yaşındaki öğrenci, IV'te 14-15 yaş grubundaki öğrenci iki gruba birden düşer; III'te bir öğrenci birden çok uygulama işaretler.
3
V'te toplu taşımayla gelen öğrenci hiçbir kategoriye düşmez.
4
Verileri iki yönlü tabloya yazılabilen araştırma ${\text{I}}$ olur.

Yanlış şıklar neden yanlış?

B)16 yaşındaki öğrenci iki gruba birden düşer; kategorilerin ayrık olmadığı fark edilmemiş.
C)Bir öğrenci birden çok uygulama işaretler ve birden çok hücreye düşer; çoklu yanıt fark edilmemiş.
D)14-15 yaş grubu 14-18 yaş grubunun içindedir; öğrenci iki kategoride yer alır.
E)Toplu taşımayla gelen öğrenci hiçbir kategoriye düşmez; kategoriler bütün öğrencileri kapsamaz.

Soru 6Yeni nesilAçık uçlu15 puanZor

Bir belediye, ilçede atıkların ayrıştırılmasını artırmak için hanelerle ilgili bir araştırma yapmayı planlamaktadır. Belediyenin kayıtlarında her hane için şu bilgiler bulunmaktadır:– hanede yaşayan kişi sayısı– konut tipi (müstakil ev, apartman dairesi, site içinde daire)– aylık atık miktarı (kilogram)– atıkları ayrıştırma durumu (ayrıştırıyor, ayrıştırmıyor)– bulunduğu mahalle (ilçede 5 mahalle vardır)Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Belediyenin sorusu "Konut tipi ile atıkları ayrıştırma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" biçimindedir. Bu sorunun iki değişkenini ve her birinin kategori sayısını yazınız.(2 puan)
b)
Bu soru için kurulacak iki yönlü tabloda toplam satırı ve toplam sütunu dışında kaç hücre bulunur?(3 puan)
c)
Belediye aylık atık miktarını da kullanmak istemektedir. Bu bilgiyi iki kategorili bir değişkene çeviren bir yazım öneriniz. Önerdiğiniz değişken ile mahalle arasındaki ilişki için kurulacak tabloda toplamlar dışında kaç hücre bulunur?(5 puan)
ç)
Belediye hanede yaşayan kişi sayısını da kategorik bir değişken olarak kullanmak istemektedir. Bu nasıl yapılabilir? Bu değişken ile konut tipi arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırma sorusu yazınız.(5 puan)

Çözümü göster

Soru 7KavramÇoktan seçmeli3 puanKolay

Bir okulun öğrenci meclisi şu soruları hazırlamıştır:I. "Okulumuzdaki öğrenciler en çok hangi yabancı dili öğrenmek istemektedir?"II. "Okulumuzdaki öğrencilerin okula geliş süreleri nasıl bir eğilim göstermektedir?"III. "Okulumuzdaki öğrencilerin kahvaltı yapma durumu ile ilk derse geç kalma durumu arasında bir ilişki var mıdır?"IV. "Okulumuzun 10-A sınıfında kaç öğrenci gözlük takmaktadır?"V. "Okulumuzdaki öğrencilerin kitap okuma alışkanlığının sınav başarısına etkisi nedir?"Buna göre hangi soru iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi araştıran bir istatistiksel araştırma sorusudur?

A $\displaystyle \text{I}$
B $\displaystyle \text{II}$
C $\displaystyle \text{III}$
D $\displaystyle \text{IV}$
E $\displaystyle \text{V}$

Çözümü göster

Soru 8KavramÇoktan seçmeli3 puanKolay

A $Amacı net olmalı$
B $Evren açık olmalı$
C $Değişebilirliği yansıtmalı$
D $Değişken açık görülmeli$
E $Kategorik veri toplamaya uygun olmalı$

Çözümü göster

Soru 9KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

A $Değişken açık görülmeli$
B $Değişebilirliği yansıtmalı$
C $Evren açık olmalı$
D $Kategorik veri toplamaya uygun olmalı$
E $Odaklanılan grup araştırmaya imkân vermeli$

Çözümü göster

Soru 10Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir seranın sorumlusu, seradaki domates fidelerinin sulama yöntemini ve çiçek açıp açmadığını kaydetmiştir. Seradaki her fide yalnız bir yöntemle sulanmıştır. Tabloda kayıtlardan bir bölüm verilmiştir.I. "Seradaki domates fidelerinin sulama yöntemi ile çiçek açma durumu arasında bir ilişki var mıdır?"II. "Seradaki domates fidelerinin kaçı çiçek açmıştır?"III. "Seradaki domates fidelerinin sulama yöntemi ile fide boyu arasında bir ilişki var mıdır?"IV. "Ülkedeki seralarda sulama yöntemi ile çiçek açma durumu arasında bir ilişki var mıdır?"V. "Damla sulama, domates fidelerinin çiçek açmasını sağlar mı?"Buna göre sorumlunun bu kayıtları hangi araştırma sorusu için tuttuğu söylenebilir?

A $\displaystyle \text{I}$
B $\displaystyle \text{II}$
C $\displaystyle \text{III}$
D $\displaystyle \text{IV}$
E $\displaystyle \text{V}$

Çözümü göster

Soru 11KavramÇoktan seçmeli7 puanZor

İstatistiksel araştırma sorusunun sekiz ölçütü şunlardır: amacı net olmalı, araştırmaya uygun olmalı, evren açık olmalı, değişken açık görülmeli, veri toplanabilir olmalı, değişebilirliği yansıtmalı, odaklanılan grup araştırmaya imkân vermeli, kategorik veri toplamaya uygun olmalı.Bir lisenin okul aile birliği okul kantiniyle ilgili bir araştırma yapmak istemektedir. Birlik şu dört soruyu önermiştir:I. "Öğrencilerin sınıf seviyesi ile okul kantininden öğle yemeği alma durumu arasında bir ilişki var mıdır?"II. "Okulumuzdaki 9. sınıf öğrencilerinin okula ulaşım şekli ile kantine bir günde kaç lira harcadığı arasında bir ilişki var mıdır?"III. "Okulumuzdaki öğrencilerin kantinden öğle yemeği almasının ders başarısına etkisi nedir?"IV. "Okulumuzdaki öğrencilerin sınıf seviyesi (9, 10, 11, 12) ile kantinden öğle yemeği alma durumu (alıyor, almıyor) arasında bir ilişki var mıdır?"Buna göre hangi soru sekiz ölçütün hepsini karşılar?

A $\displaystyle \text{I}$
B $\displaystyle \text{II}$
C $\displaystyle \text{III}$
D $\displaystyle \text{IV}$
E $\displaystyle \text{Hiçbiri}$

Çözümü göster

Soru 12KavramAçık uçlu15 puanZor

Bir gençlik merkezi şu araştırma sorusunu yazmıştır:"Gençlerin spor yapması ile mutluluk arasında bir ilişki var mıdır?"Merkezin görevlileri bu soruyu iki kategorik değişkenli bir araştırma için ölçütlere göre incelemek istemektedir. İstatistiksel araştırma sorusunun sekiz ölçütü şunlardır: amacı net olmalı, araştırmaya uygun olmalı, evren açık olmalı, değişken açık görülmeli, veri toplanabilir olmalı, değişebilirliği yansıtmalı, odaklanılan grup araştırmaya imkân vermeli, kategorik veri toplamaya uygun olmalı.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Soruda ilişkisi araştırılan iki değişkeni yazınız.(3 puan)
b)
Sorunun karşılamadığı ölçütlerden ikisini gerekçeleriyle yazınız.(4 puan)
c)
Soruyu merkeze kayıtlı gençlerle ve kategorileri yazılmış iki değişkenle, ölçütlerin hepsini karşılayacak biçimde yeniden yazınız.(5 puan)
ç)
Yeniden yazılan soruyu cevaplamak için spor yapanlar ve yapmayanlar iki ayrı grup olarak ele alınacak, her grubun içinde mutluluk düzeylerinin payı (koşullu göreli sıklık) bulunacaktır. Kaç koşullu göreli sıklık hesaplanır?(3 puan)

Çözümü göster

Soru 13KavramÇoktan seçmeli3 puanKolay

Bir lisenin öğrenci kulübü, "Okulumuzdaki öğrencilerin sınıf seviyesi ile okul kütüphanesinden kitap alma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için bir veri toplama planı hazırlamıştır. Planın gizlilik aşamasında "Ankete katılan öğrencilerin kimliği gizli tutulacak, sonuçlar yalnız toplu olarak raporlanacaktır." yazmaktadır. Kulübün anket formunda şu satırlar vardır:– formun başında araştırmanın amacını anlatan iki cümle– "Her soruda yalnız bir seçeneği işaretleyiniz." yönergesi– sınıf seviyenizi işaretleyiniz: 9, 10, 11, 12– son bir ayda kütüphaneden kitap aldınız mı: evet, hayır– adınızı ve soyadınızı yazınızBuna göre formdaki hangi satır planın gizlilik aşamasıyla çelişir?

A $Sınıf seviyesini soran satır$
B $Kitap almayı soran satır$
C $Adı ve soyadı soran satır$
D $Tek seçenek yönergesi$
E $Amacı anlatan cümleler$

Çözümü göster

Soru 14SözelKısa cevap4 puanKolay

Bir okulda 9. sınıfta

{180}

, 10. sınıfta

{160}

, 11. sınıfta

{140}

, 12. sınıfta

{120}

öğrenci vardır. "Okulumuzdaki öğrencilerin sınıf seviyesi ile okula ulaşım şekli arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için her sınıf seviyesinin öğrenci listesinden, o seviyedeki öğrencilerin

{\%15}

'i kurayla seçilecektir.Buna göre örneklemde kaç öğrenci bulunur?

Çözümü göster

Soru 15KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir araştırmacı "B ilçesindeki ortaokullarda okuyan öğrencilerin okula ulaşım şekli ile kahvaltı yapma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için veri toplama planı hazırlamaktadır. Planın evren ve örneklem aşaması için üç yazım önerilmiştir:I. Evren: ülkedeki bütün ortaokul öğrencileri. Örneklem: B ilçesindeki 3 ortaokuldan kurayla seçilen 150 öğrenci.II. Evren: B ilçesindeki bütün ortaokul öğrencileri. Örneklem: ilçedeki her ortaokulun öğrenci listesinden kurayla seçilen 20 öğrenci.III. Evren: B ilçesindeki bütün ortaokul öğrencileri. Örneklem: ilçedeki her ortaokulda o okulun öğrencilerinin

{\%10}

'u, okulun listesinden kurayla seçilerek.Buna göre hangi yazımlar araştırma sorusuyla uyumludur?

A $II ve III$
B $Yalnız II$
C $Yalnız III$
D $I ve II$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 16KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir belediye "İlçedeki spor tesislerine gelen yetişkinlerin yaş grubu (18-30, 31-50, 51 ve üstü) ile tesise haftada en az üç gün gelme durumu (geliyor, gelmiyor) arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için tesislerde bir anket uygulayacaktır. Ankette şu iki satır vardır:– Yaş grubunuzu işaretleyiniz: 18-30, 31-50, 51 ve üstü– Tesiste en çok hangi sporu yapıyorsunuz: yüzme, fitness, tenis, diğerBuna göre verilerin araştırma sorusunu cevaplayabilmesi için ankete aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?

A $10-17 yaş grubu seçeneği$
B $Ad ve soyad satırı$
C $Yeni spor seçenekleri$
D $Yaşı yıl olarak soran satır$
E $Haftada en az üç gün gelme sorusu$

Çözümü göster

Soru 17KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir öğrenci, "Ülkemizdeki illerin bulunduğu coğrafi bölge ile ilde üniversite bulunma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için verileri genel ağdan toplayacaktır. Verileri kullanmadan önce şu değerlendirmeleri yapmıştır:I. Veriler bir kamu kurumunun resmî sitesinden alınırsa güvenilir bir kaynak kullanılmış olur.II. Üniversite sayıları yıllara göre değişebildiği için verinin hangi yıla ait olduğu kontrol edilmeli ve raporda verinin alındığı tarih yazılmalıdır.III. Veriler bir kişinin sosyal medya paylaşımından hazır bir liste olarak alınabildiği için bu kaynak tercih edilmelidir.Buna göre hangi değerlendirmeler dijital veri kaynaklarını kullanırken dikkat edilecek noktalara uygundur?

A $Yalnız I$
B $I ve II$
C $Yalnız II$
D $II ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 18Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir okulun rehberlik servisi "Okulumuzdaki öğrencilerin kitap kulübüne üye olma durumu ile her gün kitap okuma durumu (her gün okuyor, her gün okumuyor) arasında bir ilişki var mıdır?" sorusunu araştırmıştır. Planın örneklem aşamasında şu yazmaktadır: "Kulübün 60 üyesinin hepsine ve bir hafta boyunca okul kütüphanesine gelen, kulübe üye olmayan öğrencilerden ilk 60 kişiye anket uygulanacaktır."Anket sonucunda üyelerin

{\%70}

'i, üye olmayanların

{\%65}

'i her gün kitap okuduğunu belirtmiştir. Seçim biçimi bir grubun sonucunu hep aynı yöne kaydırıyorsa bu seçim yanlıdır.Buna göre bu plan ve sonuç için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A $Üye olmayanlar örneklemde yoktur$
B $Eşit sayıda seçildiği için sorun yoktur$
C $Fark küçük, ilişki kesinlikle yoktur$
D $Üye olmayanlarda oran yüksek çıkmış olabilir$
E $Üyelerin tamamı alındığı için uygundur$

Çözümü göster

Soru 19Yeni nesilKısa cevap4 puanKolay

Bir sınıftaki dokuz öğrencinin okula ulaşım şekli ve sabah kahvaltı yapıp yapmadığı tabloya kaydedilmiştir. Kayıtlar, ulaşım şekilleri satırlarda ve kahvaltı durumu sütunlarda olacak biçimde iki yönlü bir tabloya yazılacaktır.Buna göre iki yönlü tabloda servis satırı ile yapmıyor sütununun kesiştiği hücreye hangi sayı yazılır?

Çözümü göster

Soru 20Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir araştırma grubu, öğrencilerin okula ulaşım şeklini ve derse geç kalıp kalmadığını anket kâğıtlarından bir hesap tablosuna girmiştir. Anketteki ulaşım seçenekleri servis, otobüs, metro ve yaya olduğu hâlde grubun üyeleri kayıtları farklı yazımlarla girmiştir. Tabloda ilk dokuz kayıt verilmiştir.Kayıtlar analize hazırlanırken aynı seçeneği gösteren yazımlar tek kategoride birleştirilecektir. Buna göre bu dokuz kayıttan yaya kategorisinde olup derse geç kalan öğrenci sayısı kaçtır?

Çözümü göster

Soru 21Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir okulda 9. ve 10. sınıf öğrencilerine okul kütüphanesini kullanıp kullanmadıkları sorulmuş, cevaplar iki yönlü tabloya yazılmıştır. Tablodaki bazı hücreler boş bırakılmıştır.Buna göre tabloda soru işareti olan hücreye hangi sayı yazılır?

Çözümü göster

Soru 22Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir öğrenci grubu, öğrencilerin okula ulaşım şekli ile sabah kahvaltı yapma durumu (evet, hayır) verilerini iki yönlü tabloya geçirirken bir yere yanlış sayı yazmıştır. Tablodaki öteki bütün sayılar doğrudur.Buna göre yanlış yazılan sayı tablonun neresindedir?

A $Yaya satırının toplamı$
B $Hayır sütununun toplamı$
C $Yaya ve hayır hücresi$
D $Yaya ve evet hücresi$
E $Genel toplam$

Çözümü göster

Soru 23Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir okulun sinema kulübü 9. ve 10. sınıf öğrencilerine en sevdikleri film türünü sormuştur. Anketteki seçenekler macera, komedi ve diğer idi; her öğrenci yalnız birini işaretlemiştir. Sonuçlar tabloda verilmiştir.Kulüp analizde yalnız macera ve komedi seçen öğrencileri kullanmaya karar vermiş, diğer seçen öğrencileri analizden çıkarmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A $Analizdeki öğrenci sayısı değişmez$
B $9. sınıfta macera payı yüzde 45 kalır$
C $Macera seçen öğrenci sayısı azalır$
D $İki sınıfın macera payları eşit olur$
E $10. sınıfta macera payı yüzde 50 olur$

Çözümü göster

Soru 24Yeni nesilÇoktan seçmeli9 puanİleri

Bir sitenin yönetimi, hanelerde çocuk olup olmaması ile su tüketimi arasındaki ilişkiyi incelemek için sekiz hanenin bir aylık (30 gün) su sayacı endekslerini toplamıştır. Tabloda hanede yaşayan kişi sayısı, ayın başındaki (ilk) ve sonundaki (son) endeks metreküp olarak ve hanede çocuk olup olmadığı verilmiştir. Bir metreküp 1000 litredir.Yönetim, kişi başı günlük tüketimi 100 litreden fazla olan haneleri "yüksek tüketimli", öteki haneleri "yüksek tüketimli değil" diye sınıflandıracaktır.Buna göre çocuk olan hanelerin yüzde kaçı yüksek tüketimlidir?

A $\displaystyle 25$
B $\displaystyle 40$
C $\displaystyle 50$
D $\displaystyle 60$
E $\displaystyle 100$

Çözümü göster

Soru 25Yeni nesilKısa cevap4 puanKolay

Bir ilçede 200 çiftçiye tarlasında kullandığı sulama yöntemi (damla, salma) ve o yıl ektiği ürün (buğday, mısır) sorulmuştur. Her çiftçi tek yöntemi ve tek ürünü işaretlemiştir. Sonuçlar iki yönlü tabloda verilmiştir.Göreli sıklık, bir hücredeki sayının bütün çiftçilerin sayısına bölünmesiyle bulunur. Buna göre salma sulama yapıp buğday eken çiftçilerin göreli sıklığı kaçtır?

Çözümü göster

Soru 26Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir spor salonunun 200 üyesine üyelik tipi (aylık, yıllık) ve salona en çok geldiği saat (sabah, akşam) sorulmuştur. Sonuçlar tabloda verilmiştir.Salonun yöneticisi saate göre üyelik tipinin koşullu göreli sıklıklarını hesaplayacaktır. Buna göre sabah gelen üyelerin yüzde kaçı yıllık üyedir?

A $\displaystyle 24$
B $\displaystyle 40$
C $\displaystyle 48$
D $\displaystyle 60$
E $\displaystyle 80$

Çözümü göster

Soru 27KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir lisede 9. sınıfta 240, 12. sınıfta 160 öğrenci vardır. Okulun kulüpler kurulu "Okulumuzdaki 9. ve 12. sınıf öğrencilerinin sınıf seviyesi ile bir okul kulübüne üye olma durumu (üye, üye değil) arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için bütün bu öğrencilerden veri toplamıştır. Kurul, iki sınıf seviyesindeki öğrencilerin kulübe üye olma eğilimlerini karşılaştırmak istemektedir.Buna göre bu karşılaştırma için aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

A $İki yönlü tablodaki kişi sayıları$
B $Sınıfa göre üyeliğin koşullu göreli sıklığı$
C $Üyeliğe göre sınıfın koşullu göreli sıklığı$
D $Hücrelerin genel toplama göre sıklığı$
E $Üye olanların sınıflara göre sayısı$

Çözümü göster

Soru 28Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir kitapçı, ankete katılan 160 genç ve 240 yetişkine en çok hangi türde kitap okuduklarını (roman, bilim) sormuştur. Her katılımcı tek türü işaretlemiştir. Tabloda yaş grubuna göre kitap türünün koşullu göreli sıklıkları yüzde olarak verilmiştir.Buna göre ankete katılanların yüzde kaçı romanı işaretlemiştir?

Çözümü göster

Soru 29Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir lisenin 10. ve 11. sınıflarındaki 200 öğrencinin her biri robotik ve drama kulüplerinden yalnız birine üyedir. Tabloda öğrencilerin sınıfa ve kulübe göre sayıları verilmiştir.I. Öğrencilerin

{\%18}

'i hem 10. sınıftadır hem de robotik kulübüne üyedir.II. 10. sınıf öğrencilerinin

{\%40}

'ı robotik kulübüne üyedir.III. Robotik kulübüne üye olanların

{\%60}

'ı 11. sınıftadır.Buna göre bu cümlelerden hangileri tablodaki verilere göre doğrudur?

A $Yalnız I$
B $Yalnız III$
C $I ve III$
D $II ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 30Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir belediyenin yaz kampına katılan 40 ortaokul ve 160 lise öğrencisinin her biri iki etkinlikten yalnız birini (doğa yürüyüşü, atölye) seçmiştir. Kamp görevlileri "Kampa katılan öğrencilerin okul türü ile seçtikleri etkinlik arasında bir ilişki var mıdır?" sorusunu inceleyecektir. Seçimler tabloda verilmiştir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Ortaokul öğrencilerinin yüzde kaçı doğa yürüyüşünü seçmiştir?(3 puan)
b)
Doğa yürüyüşünü seçen öğrencilerin yüzde kaçı lise öğrencisidir?(4 puan)
c)
(b) maddesinin sonucuna bakarak "Lise öğrencileri doğa yürüyüşünü ortaokul öğrencilerinden daha çok tercih etmektedir." sonucu çıkarılabilir mi? Lise öğrencilerinin doğa yürüyüşü payını da hesaplayarak açıklayınız.(6 puan)
ç)
Kampa ortaokuldan 40 değil 120 öğrenci katılsaydı ve bunların da yüzde ${80}$ 'i doğa yürüyüşünü seçseydi, doğa yürüyüşünü seçenlerin yüzde kaçı lise öğrencisi olurdu?(7 puan)

Çözümü göster

Soru 31Yeni nesilKısa cevap4 puanKolay

Bir ilçedeki A ve B ortaokullarında öğrencilere öğle yemeğini evden getirip getirmedikleri sorulmuştur. Kümeli sütun grafiği her okulun kendi öğrencileri içinde iki cevabın yüzdesini göstermektedir.Buna göre öğle yemeğini evden getiren öğrencilerin yüzdesi B okulunda A okulundakinden kaç yüzde puanı fazladır?

Çözümü göster

Soru 32Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir fabrikanın çalışanlarına vardiyaları (sabah, akşam, gece) ve işe nasıl geldikleri (servis, özel araç) sorulmuş, sonuçlar kümeli sütun grafiğiyle gösterilmiştir. Her çalışan tek vardiyada çalışmakta ve işe tek yolla gelmektedir.Buna göre bu grafik aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

A $Vardiyaya göre ulaşımın koşullu yüzdeleri$
B $Ulaşıma göre vardiyanın koşullu yüzdeleri$
C $Çalışanların genel toplama göre yüzdeleri$
D $Her vardiyadaki çalışan sayıları$
E $Gece vardiyasında en çok çalışan olduğu$

Çözümü göster

Soru 33Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir lisede 9. sınıfta 120, 10. sınıfta 150, 11. sınıfta 100 öğrenci vardır. Öğrencilere okulun düzenlediği müze gezisine katılıp katılmadıkları sorulmuş, her sınıfın kendi öğrencileri içindeki yüzdeler kümeli sütun grafiğinde gösterilmiştir.Buna göre müze gezisine katılan öğrencilerin sayısı toplam kaçtır?

Çözümü göster

Soru 34Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir kütüphane üyelerine e-kitap kullanıp kullanmadıklarını sormuştur. Kümeli sütun grafiği genç ve yetişkin üyelerin cevaplarını kişi sayısı olarak göstermektedir.Buna göre e-kitap kullananların payı hangi yaş grubunda daha yüksektir ve bu pay yüzde kaçtır?

A $Yetişkinlerde, yüzde 45$
B $Yetişkinlerde, yüzde 60$
C $Gençlerde, yüzde 40$
D $Gençlerde, yüzde 30$
E $Gençlerde, yüzde 75$

Çözümü göster

Soru 35Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir spor merkezinin yüzme kursuna başlangıç ve ileri gruplarda öğrenciler katılmıştır. Kümeli sütun grafiği her grubun kendi öğrencileri içinde kursu bitirenlerin ve bırakanların yüzdesini göstermektedir.I. İleri grupta kursu bitiren öğrenci sayısı başlangıç grubundakinden fazladır.II. Başlangıç grubundaki öğrencilerin

{\%30}

'u kursu bırakmıştır.III. Kursu bırakanların payı başlangıç grubunda ileri gruptakinin iki katıdır.Buna göre bu ifadelerden hangileri grafiğe göre kesinlikle doğrudur?

A $Yalnız II$
B $II ve III$
C $I ve II$
D $I ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 36Yeni nesilÇoktan seçmeli9 puanİleri

Bir okulun 80 öğrencisinden

{20}

'si okula servisle,

{60}

'ı yürüyerek gelmektedir. Servisle gelenlerin

{16}

'sı, yürüyerek gelenlerin

{24}

'ü okul gazetesini okumaktadır. P, R, S ve T grafiklerinin her birinde kümeler ulaşım şeklini (servis, yaya), sütunlar gazeteyi okuyup okumama durumunu göstermektedir; değerler sütunların üstüne yazılmıştır.Buna göre ulaşım şekline göre gazete okuma durumunun koşullu göreli sıklıklarını yüzde olarak gösteren grafik hangisidir?

A $\displaystyle \text{P}$
B $\displaystyle \text{R}$
C $\displaystyle \text{S}$
D $\displaystyle \text{T}$
E $\displaystyle \text{Hiçbiri}$

Çözümü göster

Soru 37SözelÇoktan seçmeli3 puanKolay

Bir okulun beslenme kulübü, 9. sınıf öğrencilerinin okula ulaşım şekli (servis, yaya) ile kahvaltı yapma durumu arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Servisle gelen 60 öğrencinin

{45}

'i, yürüyerek gelen 40 öğrencinin

{30}

'u kahvaltı yapmaktadır.Buna göre bu veriler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A $Servisle gelenler daha çok kahvaltı yapar$
B $Yürüyenler daha çok kahvaltı yapar$
C $Servisle gelmek kahvaltıya yol açar$
D $Ulaşım ile kahvaltı arasında ilişki yoktur$
E $Yürüyenlerin hepsi kahvaltı yapar$

Çözümü göster

Soru 38Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir seyahat acentesi müşterilerine tatilde en çok tercih ettikleri etkinliği (deniz, doğa, kültür) sormuştur. Kümeli sütun grafiği genç, orta yaş ve ileri yaş gruplarının her birinde üç tercihin yüzdesini göstermektedir.Buna göre aşağıdakilerden hangisi grafiğe göre doğrudur?

A $İleri yaşta kültür payı yarıdan fazladır$
B $Doğa payı gençlerde en yüksektir$
C $Deniz seçen gençler en kalabalık gruptur$
D $Yaş ile tatil tercihi ilişkisizdir$
E $Orta yaşta üç tercihin payı eşittir$

Çözümü göster

Soru 39Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir ilçede Anadolu lisesi ve meslek lisesi öğrencilerine yaz tatilinde staj yapmak isteyip istemedikleri sorulmuştur. Tabloda cevaplar verilmiş, bir hücre soru işaretiyle gösterilmiştir. Araştırmacı, okul türü ile staj isteği arasında ilişki bulunmadığını, yani iki okul türünde staj yapmak isteyenlerin payının eşit çıktığını yazmıştır.Buna göre soru işaretli hücrede hangi sayı bulunur?

Çözümü göster

Soru 40Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir ilçede açılan onarım atölyesine sakinlerin bozulan küçük elektrikli cihazları getirilmektedir. Atölye getirilen her cihazı yaşına göre 1-2, 3-5, 6-10 ve 11-20 yıl olmak üzere dört gruba ayırmış, ayrıca cihazın onarılıp onarılamadığını kaydetmiştir. Kümeli sütun grafiği her yaş grubunda onarılan ve onarılamayan cihaz sayılarını göstermektedir.I. 11-20 yıl grubundaki cihazların onarılma payı öteki üç gruptakilerden düşüktür.II. Cihazın yaş grubu ile onarılabilme durumu arasında ilişki vardır.III. Cihazın yaşı arttıkça onarılma payı azalmaktadır.Buna göre bu ifadelerden hangileri grafiğe göre doğrudur?

A $Yalnız I$
B $Yalnız II$
C $I ve II$
D $I ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 41Yeni nesilÇoktan seçmeli9 puanİleri

Bir araştırmada 100 öğrenci A ve B gruplarına ayrılmış, her öğrenciye bir etkinliğe katılmak isteyip istemediği sorulmuştur. Tabloda bazı hücreler boştur. Araştırmacı, iki grupta katılmak isteyenlerin (evet) payının eşit çıktığını, yani grup ile cevap arasında ilişki bulunmadığını yazmıştır.I. Evet diyen öğrencilerin yarısı A grubundadır.II. Evet diyenler arasında A grubunun payı, bütün öğrenciler arasında A grubunun payına eşittir.III. B grubunda hayır diyen

{28}

öğrenci vardır.Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

A $Yalnız II$
B $Yalnız III$
C $II ve III$
D $I ve II$
E $I ve III$

Çözümü göster

Soru 42Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir seyahat şirketi 80 müşterisine tatil için deniz ya da dağ konumunu ve yürüyüş, kamp ya da eğlence etkinliğini sormuştur. Her müşteri bir konum ve bir etkinlik seçmiştir. Şirket "Müşterilerimizin konum tercihi ile etkinlik tercihi arasında bir ilişki var mıdır?" sorusunu incelemektedir. Tercihler tabloda verilmiştir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Dağı tercih eden müşterilerin yüzde kaçı kamp etkinliğini seçmiştir?(3 puan)
b)
Kamp etkinliğini seçen müşterilerin yüzde kaçı dağı tercih etmiştir?(4 puan)
c)
Konum tercihine göre etkinlik tercihinin koşullu yüzdelerini iki konum için bularak konum ile etkinlik arasında ilişki olup olmadığına karar veriniz.(6 puan)
ç)
Dağı tercih eden müşteri sayısı iki katına çıksaydı ve bu müşterilerin etkinlik payları aynı kalsaydı, (a) ve (b) maddelerindeki yüzdelerden hangisi değişirdi? Değişen yüzdenin yeni değerini bulunuz.(7 puan)

Çözümü göster

Soru 43SözelÇoktan seçmeli3 puanKolay

Bir okulda 200 öğrenciyle yapılan araştırmada, düzenli spor yapan öğrencilerin

{\%70}

'inin, spor yapmayan öğrencilerin ise

{\%40}

'ının not ortalamasının 80 ve üstünde olduğu bulunmuştur.Buna göre bu araştırmanın sonucu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A $Spor yapmak not ortalamasını yükseltir$
B $Spor ile not durumu arasında ilişki vardır$
C $Spor yapanların hepsinin notu 80 ve üstüdür$
D $İki grubun not durumu aynıdır$
E $Araştırmada tek değişken incelenmiştir$

Çözümü göster

Soru 44Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir okulda öğrencilerin çevre farkındalık düzeyi (yüksek, düşük) bir testle belirlenmiş, ardından öğrencilerin okulun temizlik kampanyasına katılıp katılmadıkları kaydedilmiştir. Sonuçlar tabloda verilmiştir.I. Farkındalığı yüksek olan öğrencilerin

{\%75}

'i kampanyaya katılmıştır.II. Farkındalığı yüksek olan her öğrenci kampanyaya katılmıştır.III. Katılma payı farkındalığı yüksek olanlarda, düşük olanlardakinin üç katıdır.Buna göre bu ifadelerden hangileri tablodaki verilere göre doğrudur?

A $Yalnız I$
B $Yalnız III$
C $I ve II$
D $I ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 45Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir öğrenci grubu, okullarında aynı hafta içinde 9. ve 11. sınıf öğrencilerine ders çalışırken en çok kullandıkları kaynağı (basılı kitap, dijital içerik) sormuştur. Kümeli sütun grafiği her sınıfın kendi öğrencileri içindeki yüzdeleri göstermektedir. Grup bu sonucu raporunda değerlendirecektir.Buna göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

A $Öğrenciler büyüdükçe dijitale geçer$
B $Dijital içerik 11. sınıfta başarıyı artırır$
C $Zaman içindeki değişim bu veriden çıkmaz$
D $İki sınıfın tercihleri arasında fark yoktur$
E $11. sınıfta basılı kitap payı daha yüksektir$

Çözümü göster

Soru 46Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir okulun bilim kulübü, okulun internet sitesinde "yılın öne çıkan öğrencileri" sayfasında tanıtılan 40 öğrencinin kayıtlarını inceleyerek sınıf seviyesi ile bir bilim yarışmasında derece alma durumu arasındaki ilişkiyi araştırmıştır. Sonuçlar tabloda verilmiştir.Buna göre kulübün bu sonucu değerlendirmesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A $Okulun 12. sınıfları daha çok derece alır$
B $Sınıf ilerledikçe derece alma artar$
C $Kırk öğrenciyle hiçbir sonuç çıkmaz$
D $9. sınıfların derece payı yüzde 90$
E $Sonuç tanıtılan öğrencilerle sınırlıdır$

Çözümü göster

Soru 47Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir apartmanın site görevlisi, apartmandaki 12 hanenin evde kullandığı ampul türü (tasarruflu, diğer) ile son elektrik faturasının yüksek ya da düşük olması arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Sonuçlar tabloda verilmiştir.I. Bu 12 hanede tasarruflu ampul kullananlarda yüksek fatura payı daha düşüktür.II. Ampul türü ile fatura arasında neden-sonuç ilişkisi olup olmadığı bu verilerle söylenemez.III. Bu sonuç şehirdeki bütün hanelere genellenebilir.Buna göre bu ifadelerden hangileri görevlinin raporuna doğru bir değerlendirme olarak yazılabilir?

A $I ve II$
B $Yalnız I$
C $Yalnız II$
D $II ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 48Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir öğrenci grubu "Okulumuzdaki öğrencilerin evde evcil hayvan besleme durumu ile ödev ve sınıf görevlerini yapma zamanı (zamanında, bazen geç, sık geç) arasında bir ilişki var mıdır?" sorusunu araştırmıştır. Grup anketi kendi sınıflarındaki ve komşu iki sınıftaki 120 öğrenciye uygulamış, görevleri yapma zamanını sınıf öğretmenlerinin kayıtlarından almıştır. Sonuçlar kümeli sütun grafiğinde öğrenci sayısı olarak verilmiştir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Görevlerini zamanında yapan öğrencilerin payı, evcil hayvan besleyenlerde beslemeyenlerdekinden kaç yüzde puanı fazladır?(4 puan)
b)
Evcil hayvan besleme durumuna göre görevleri yapma zamanının koşullu yüzdelerini bularak iki değişken arasında ilişki olup olmadığına karar veriniz.(5 puan)
c)
Grup raporuna "Evcil hayvan beslemek öğrencilere sorumluluk kazandırır." cümlesini yazmak istemektedir. Bu cümle araştırmanın sonucu olarak yazılabilir mi? Gerekçelendiriniz.(5 puan)
ç)
Grup sonucu okulun bütün öğrencileri için yazmak istemektedir. Veri toplama planında hangi değişiklik yapılmalıdır? Nedenini yazınız.(6 puan)

Çözümü göster

Soru 49Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir mağaza, dokuz müşterisinin son alışverişini kaydetmiştir: alışverişi nereden yaptığı (site, mağaza), aldığı ürün (giyim, kitap), ürünü iade edip etmediği ve mağaza kartı üyeliği (var, yok). Yönetici "Müşterilerimizin alışveriş yeri ile ürünü iade etme durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için bu dört değişkenden ikisini kullanacaktır.Buna göre alışveriş yerine göre iade etme durumunun koşullu yüzdeleri aşağıdakilerden hangisidir?

A $Site yüzde 20, mağaza yüzde 75$
B $Site yüzde 25, mağaza yüzde 75$
C $Site yüzde 80, mağaza yüzde 25$
D $Site yüzde 20, mağaza yüzde 60$
E $Site yüzde 11, mağaza yüzde 33$

Çözümü göster

Soru 50Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir kafe, bir günde gelen müşterilerin kahve ve tatlı alıp almadıklarını iki yönlü tabloya kaydetmiştir. Tabloda satırlar kahve, sütunlar tatlı alma durumunu göstermektedir; bazı hücreler boş kalmıştır.Buna göre kahve almayan müşterilerin yüzde kaçı tatlı almıştır?

Çözümü göster

Soru 51Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir belediye "İlçe kütüphanelerini kullananların yaş grubu (çocuk, genç, yetişkin) ile en çok kullandıkları hizmet (kitap ödünç alma, bilgisayar, etkinlik) arasında nasıl bir ilişki vardır?" sorusu için kütüphanelerde bir anket uygulamıştır. Her kullanıcı yaş grubunu ve en çok kullandığı tek hizmeti işaretlemiştir. Sonuçlar kümeli sütun grafiğinde kişi sayısı olarak verilmiştir.Buna göre aşağıdakilerden hangisine bu verilerle ulaşılamaz?

A $Araştırmadaki iki değişken de kategoriktir$
B $Gençlerde en çok bilgisayar kullanılır$
C $Bilgisayar payı en yüksek gençlerdedir$
D $Yetişkinler en çok hafta sonu gelir$
E $Yaş grubu ile hizmet arasında ilişki vardır$

Çözümü göster

Soru 52Yeni nesilAçık uçlu15 puanZor

Bir okulun bilişim kulübü şu araştırmayı planlamıştır:Araştırma sorusu: "Okulumuzdaki 10. sınıf öğrencilerinin dijital okuryazarlık kursuna katılma durumu ile çevrim içi güvenlik testinin sonucu arasında bir ilişki var mıdır?"– Veri toplama aracı: kulübün hazırladığı 20 soruluk güvenlik testi ve kursa katılımı soran bir anket– Evren ve örneklem: okulun 10. sınıflarındaki 200 öğrenci; listeden kurayla seçilen 100 öğrenci– Değişkenler: kursa katılma durumu (katıldı, katılmadı) ve test sonucu (geçti, kaldı)– Kayıt: sonuçlar hesap tablosuna girilecek– Gizlilik: öğrenci numarası yerine kod kullanılacakPlan uygulanmış ve sonuçlar tabloda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Veri toplama planının yedi aşamasından hangisi bu planda eksiktir?(3 puan)
b)
Kursa katılanların testten geçme payı katılmayanlarınkinden kaç yüzde puanı fazladır?(5 puan)
c)
Kulüp raporuna hangi sonucu yazmalıdır? İlişki ve neden-sonuç açısından değerlendiriniz.(7 puan)

Çözümü göster

Soru 53Yeni nesilÇoktan seçmeli9 puanİleri

Bir okulun satranç kulübü, kulübe üye 10 öğrenci ile kurayla seçilen ve üye olmayan 20 öğrencinin günlük ekran sürelerini saat olarak (tam sayıya yuvarlayarak) kaydetmiştir. Üyelerin süreleri 1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 5 ve 6 saattir. Üye olmayanların süreleri nokta grafiğinde verilmiştir; her nokta bir öğrencidir.Günlük ekran süresi en az 4 saat olan öğrenciler "uzun süreli kullanıcı", ötekiler "kısa süreli kullanıcı" diye sınıflandırılacaktır. Buna göre uzun süreli kullanıcıların payı kulübe üye olmayanlarda üyelerdekinden kaç yüzde puanı fazladır?

A $\displaystyle 10$
B $\displaystyle 25$
C $\displaystyle 30$
D $\displaystyle 40$
E $\displaystyle 70$

Çözümü göster

Soru 54Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir belediye, ilçedeki parklara yapılan yeni oyun alanlarının kullanımını incelemek istemektedir. Görevliler bir cumartesi günü iki parkta çocuklu 120 aileyle görüşmüş, ailelerin ilçede oturup oturmadığını ve parka nasıl geldiğini (yaya, otobüs, araç) kaydetmiştir. Sonuçlar tabloda verilmiştir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Bu bağlamda iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi soran, ölçütlere uygun bir araştırma sorusu yazınız.(3 puan)
b)
İlçede oturan ailelerin yüzde kaçı parka yaya gelmiştir?(4 puan)
c)
Oturulan yere göre geliş şeklinin koşullu yüzdelerini iki grup için bularak iki değişken arasında ilişki olup olmadığına karar veriniz. Otobüs payının iki grupta eşit olması kararınızı değiştirir mi?(6 puan)
ç)
Belediye bu sonucu ilçedeki bütün parklar ve bütün günler için kullanmak istemektedir. Veri toplama biçimini değerlendirerek sonucun hangi grupla sınırlı olduğunu yazınız ve planı iyileştirecek bir değişiklik öneriniz.(7 puan)

Çözümü göster

Soru 55SözelKısa cevap4 puanKolay

Bir tiyatro, bu sezon oyunlarına gelen seyircilerden kayıt formuyla şu bilgileri toplamaktadır:– abonelik türü (tam sezon, yarım sezon, abone değil)– oyundan sonraki söyleşiye kalma durumu (kaldı, kalmadı)– oturduğu semt (Merkez, Sahil, Bağlar, Yayla)– yaşı– bir yılda izlediği oyun sayısıFormdaki her soru tek cevaplıdır. Tiyatro bu kayıtlarla formdaki iki kategorik bilgi arasındaki ilişkiyi araştırmak istemektedir. Yazılacak soruda hangi seyircilerin kastedildiği açık olmalı ve iki değişkenin kategorileri parantez içinde yazılmalıdır.Buna göre tiyatronun bu kayıtlarla cevaplayabileceği bir araştırma sorusu yazınız.

Çözümü göster

Soru 56KavramKısa cevap6 puanOrta

Bir hayvanat bahçesi, giriş kartıyla gelen her ziyaretçinin o gün rehberli tura katılıp katılmadığını ve bu ziyaretten sonraki altı ay içinde bahçeye yeniden gelip gelmediğini kaydetmektedir; kayıt, yeniden gelmeyi yalnız bu altı aylık süre için tutar. Yönetim bu kayıtlarla bir araştırma yapmak istemekte ve şu taslak soruyu yazmıştır:"Rehberli turun ziyaretçilerin bahçeye yeniden gelmesine etkisi nedir?"Taslak, iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi araştıran bir soru olarak yazılmamıştır.Buna göre taslağı, kaydedilen bilgilerle cevaplanabilecek, kastedilen ziyaretçileri ve iki değişkenin kategorilerini açıkça belirten bir ilişki sorusu olarak yeniden yazınız.

Çözümü göster

Soru 57SözelKısa cevap6 puanOrta

Bir planetaryum, "Planetaryumumuza bu yıl gelen ziyaretçilerin gösteriyi duydukları yer ile yıllık kart alma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için ziyaretçilere bir anket uygulayacaktır. Ziyaretçiler gösterileri afişlerden, sosyal medyadan, okullarından, tanıdıklarından ya da başka yerlerden duyabilmektedir; bazı ziyaretçiler birden çok yerden duymuş olabilir.Anketteki her madde bir soru cümlesi, seçenekler ve bir yönergeden oluşacaktır. Her ziyaretçi bu maddeyi yalnız bir seçeneği işaretleyerek doğru olarak cevaplayabilmelidir.Buna göre gösteriyi duydukları yer için anket maddesini yazınız.

Çözümü göster

Soru 58KavramKısa cevap6 puanOrta

Bir bilim merkezi, "Bu ay merkezimizi ziyaret eden 10-14 yaş arasındaki çocukların atölyeye katılma durumu (katıldı, katılmadı) ile ziyaretten memnun kalma durumu (memnun, memnun değil) arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için bir veri toplama planı hazırlamıştır. Merkez bilet satarken her çocuğu yaşıyla birlikte bir giriş listesine yazmaktadır. Planın örneklem satırı şöyledir:"Örneklem: Bu ay atölyelere katılan çocuklar arasından kurayla seçilen 80 çocuk."Yazılacak satır, çocukların hangi listeden, nasıl ve kaç kişi olarak seçileceğini söylemelidir.Buna göre bu satırın yerine, araştırma sorusunu cevaplamaya uygun bir örneklem satırı yazınız.

Çözümü göster

Soru 59Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir kent bahçesindeki 81 parselden kurayla seçilen 27 parselin kayıtları tabloda verilmiştir. G sütunu parselde organik gübre kullanılıp kullanılmadığını, Y sütunu yağmur suyu toplanıp toplanmadığını gösterir; E evet, H hayır demektir. Her parsel iki soruda da yalnız bir cevap almıştır.Kayıtlar, satırları organik gübre kullanma (Evet, Hayır, Toplam), sütunları yağmur suyu toplama (Evet, Hayır, Toplam) olan iki yönlü bir tabloya geçirilecektir.Buna göre bu tablonun Evet, Hayır ve Toplam satırlarını, her satırda soldan sağa Evet, Hayır ve Toplam sütunlarının sayılarıyla yazınız.

Çözümü göster

Soru 60Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir otel, "Otelimizde konaklayan misafirlerin oda türü ile ödeme biçimi arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için resepsiyonda misafirlerin oda türünü (tek kişilik, çift kişilik) ve ödeme biçimini kaydetmiştir. Resepsiyonun kayıt formunda ödeme için iki seçenek vardır: nakit ve kart. Tabloda bu kayıtlardan sekizi verilmiştir.Kayıtlar iki yönlü bir tabloya geçirilecektir. Otel, her misafirin tablonun yalnız bir hücresinde yer almasını ve hiçbir misafirin ödeme bilgisinin değiştirilmemesini istemektedir.Buna göre iki seçeneğe uymayan kayıt için aşağıdaki kurallardan hangisi otelin iki isteğini birlikte karşılar?

A $Kaydı hem nakit hem kart hücresine yazmak$
B $Kaydı analizden çıkarmak$
C $Kaydı karma adlı yeni bir kategoriye yazmak$
D $Kaydı kurayla nakit ya da karta yazmak$
E $Kaydı en sık görülen ödeme biçimine yazmak$

Çözümü göster

Soru 61Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir planetaryumda bir cumartesi günü sabah, öğle ve akşam seanslarına giren 200 seyircinin bilet türleri (tam, indirimli) kaydedilmiştir. Her seyirci yalnız bir seansa ve tek bir bilet türüyle girmiştir. Tabloda bu verilerin göreli sıklık tablosu verilmiştir.Buna göre aşağıdakilerden hangisi tablodan doğru olarak çıkarılır?

A $Akşam seansında tam bilet payı yüzde 18$
B $Öğle seansının göreli sıklığı 0,21$
C $Tam bilet payı en yüksek öğle seansında$
D $Tam biletlilerde akşam seansı payı yüzde 72$
E $Tam bilet payı en yüksek akşam seansında$

Çözümü göster

Soru 62Yeni nesilKısa cevap6 puanOrta

Bir lisede ikinci yabancı dil olarak 120 öğrenci Almanca, 50 öğrenci Fransızca, 30 öğrenci İspanyolca almaktadır; her öğrenci yalnız bir dil almaktadır. Okul bu öğrencilere yurt dışı değişim programına başvurup başvurmadıklarını sormuştur ve toplam 60 öğrenci başvurmuştur. Tabloda ikinci yabancı dile göre başvuru durumunun koşullu göreli sıklıkları yüzde olarak verilmiş, Fransızca satırı boş bırakılmıştır.Buna göre tablonun Fransızca satırında Evet ve Hayır sütunlarına yazılacak yüzdeleri sırasıyla bulunuz.

Çözümü göster

Soru 63Yeni nesilKısa cevap4 puanKolay

Bir belediye, su kesintilerini kısa mesajla haber veren bir bildirim hizmeti kurmuştur. Her hane bildirime ya kayıtlıdır ya kayıtsızdır. Kümeli sütun grafiği dört mahallenin her birinde, hanelerin kendi mahallesi içinde kayıtlı olan ve olmayan yüzdelerini göstermektedir; Yamaç mahallesinin sütunları henüz çizilmemiştir. Belediyenin kayıtlarına göre dört mahallede bildirime kayıtlı toplam 660 hanenin

{120}

'si, kayıtlı olmayan toplam 1340 hanenin

{280}

'i Yamaç mahallesindedir.Buna göre Yamaç kümesine çizilecek Kayıtlı ve Kayıtsız sütunlarının yüksekliklerini sırasıyla yüzde olarak bulunuz.

Çözümü göster

Soru 64KavramKısa cevap6 puanOrta

Bir lastik servisi, müşterisi olan 240 sürücüye aracını en çok nerede kullandığını (şehir içinde, şehir dışında) ve bu kış aracında kış lastiği olup olmadığını sormuştur. Sürücülerin

{180}

'i aracını en çok şehir içinde,

{60}

'ı şehir dışında kullandığını söylemiştir; her sürücü iki soruda da yalnız bir seçeneği işaretlemiştir. Servis, aracını en çok şehir dışında kullanan sürücülerin kış lastiği takmaya daha yatkın olup olmadığını öğrenmek istemektedir.Buna göre servisin bu amaç için kullanması gereken özetleme aracını, neyin neye göre hesaplanacağını belirterek adıyla yazınız ve kişi sayılarını karşılaştırmanın neden yeterli olmadığını bir cümleyle açıklayınız.

Çözümü göster

Soru 65KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir zeytin üreticileri birliği, bütün üyelerinin hasat yöntemini (elle, makineyle) ve zeytinini en çok sattığı yeri (pazar, fabrika, doğrudan müşteri) kaydetmiştir; her üye iki bilgide de yalnız bir seçenektedir. Birlik iki soruya cevap aramaktadır:P: "Üyelerimizin hasat yöntemi ile zeytinini en çok sattığı yer arasında bir ilişki var mıdır?"R: "Hem makineyle hasat yapıp hem de zeytinini en çok fabrikaya satan üyelerin bütün üyeler içindeki payı nedir?"Birliğin elinde üç araç vardır:K: hasat yöntemine göre satış yerinin koşullu göreli sıklıklarıL: göreli sıklık tablosuM: iki yönlü tablodaki üye sayılarıBirlik her soru için, değerleri o soruyu başka bir hesap yapmadan cevaplayan aracı kullanacaktır.Buna göre P ve R soruları için kullanılacak araçlar aşağıdakilerden hangisidir?

A $P için K, R için L$
B $P için L, R için K$
C $P için M, R için L$
D $P için K, R için K$
E $P için M, R için M$

Çözümü göster

Soru 66KavramÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir sitede 400 hane vardır. Site yönetimi iki ayrı anket yapmıştır: birinci ankette hanelere evde deprem çantası olup olmadığı, ikinci ankette evde yangın söndürücü olup olmadığı sorulmuştur. Sitedeki 400 hanenin hepsi iki ankete de cevap vermiş; birinci ankette 120 hane deprem çantası olduğunu, ikinci ankette 160 hane yangın söndürücü olduğunu söylemiştir. Anket kâğıtlarına hane numarası yazılmadığı için iki anketin cevapları hane hane eşleştirilememektedir.Yönetim "Sitemizdeki hanelerin deprem çantası olma durumu ile yangın söndürücü olma durumu arasında bir ilişki var mıdır?" sorusu için iki yönlü tabloyu kurmak istemektedir.Buna göre hem deprem çantası hem yangın söndürücüsü olan hane sayısı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A $Kesinlikle 48 hanedir$
B $Kesinlikle 120 hanedir$
C $Kesinlikle 280 hanedir$
D $0 ile 120 arasında her sayı olabilir$
E $160 ile 280 arasında her sayı olabilir$

Çözümü göster

Soru 67Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir limandaki 100 balıkçı teknesi, boy grubuna (küçük, orta, büyük) ve en çok avlandığı bölgeye (kıyı, açık deniz) göre tabloda sayılmıştır; her tekne yalnız bir boy grubunda ve yalnız bir bölge kategorisindedir. Liman yönetimi, hangi boy grubundaki teknelerin açık denize çıkmaya daha yatkın olduğunu öğrenmek istemektedir.Buna göre yönetimin amacına uygun hesaplamayla en yatkın bulunan grup ve bu grup için hesaplanan yüzde aşağıdakilerden hangisidir?

A $Küçük tekneler, yüzde 48$
B $Büyük tekneler, yüzde 80$
C $Küçük tekneler, yüzde 40$
D $Büyük tekneler, yüzde 32$
E $Büyük tekneler, yüzde 16$

Çözümü göster

Soru 68Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir otel bir ayda aldığı 460 rezervasyonu, rezervasyonun yapıldığı kanala (internet, telefon, yüz yüze) ve iptal edilip edilmediğine göre saymıştır; her rezervasyon tek bir kanaldan yapılmıştır. Tabloda "İptal" iptal edilen, "Kaldı" iptal edilmeyen rezervasyonları göstermektedir. Otelin iki yöneticisi aynı tablodan iki ayrı şey öğrenmek istemektedir:P: İptal edilen rezervasyonlar en çok hangi kanaldan gelmiştir?R: Hangi kanaldan yapılan rezervasyonlar iptal edilmeye daha yatkındır?Buna göre P ve R sorularının cevapları aşağıdakilerden hangisidir?

A $P için telefon, R için internet$
B $P için internet, R için internet$
C $P için telefon, R için telefon$
D $P için internet, R için telefon$
E $P için internet, R için yüz yüze$

Çözümü göster

Soru 69Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir kent bahçesindeki 100 parselin büyüklüğü (küçük, orta, büyük) ve parselde organik gübre kullanılıp kullanılmadığı kaydedilmiştir; her parsel yalnız bir büyüklük grubundadır. Kümeli sütun grafiği her büyüklük grubunda organik gübre kullanan ve kullanmayan parsel sayılarını göstermektedir.Bahçe yönetimi ücretsiz kompost eğitimini yalnız bir büyüklük grubundaki parsel sahiplerine verebilecektir. Yönetim eğitimi, organik gübre kullanmayan parsellerden olabildiğince fazlasına ulaşacak gruba vermek istemektedir.Buna göre yönetimin kararı aşağıdaki bilgilerden hangisine dayanmalıdır?

A $Kullanmayan parsel en çok küçük grupta$
B $Kullanmayanların payı en yüksek büyük grupta$
C $Kullananların payı en yüksek orta grupta$
D $Kullanmayan parsel en çok büyük grupta$
E $Kullanan parsel en çok küçük grupta$

Çözümü göster

Soru 70Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir semt pazarında 145 tezgâhın kartla ödeme alıp almadığı ve bir cumartesi akşamı ürünlerinin bitip bitmediği kaydedilmiştir; her tezgâh iki bilgide de yalnız bir kategoridedir. Tabloda "Kartlı" kartla ödeme alan, "Kartsız" almayan tezgâhları; "Bitti" ürünleri gün sonunda biten, "Bitmedi" bitmeyen tezgâhları göstermektedir.Pazar yönetimi kendi raporuna şu taslak kararı yazmıştır:"Kartla ödeme alan tezgâhların

{\%70}

'inde ürünler bitmiştir. Bütün tezgâhlara kart okuyucu verirsek pazarın tamamında bitme payı

{\%70}

'e çıkar."Buna göre bu taslak karar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A $Kartlılarda bitme payı yüzde 56$
B $Kart okuyucu bitme payını 30 puan artırır$
C $Veri ne ilişkiyi ne artışı gösterir$
D $Kartsızlarda bitme payı yüzde 60$
E $Veri ilişkiyi gösterir, artışı göstermez$

Çözümü göster

Soru 71Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir bölgedeki 150 zeytin işletmesi büyüklüklerine göre küçük, orta ve büyük diye üç gruba ayrılmış ve her işletmenin bu yılki hasadı makineyle mi elle mi yaptığı kaydedilmiştir; her işletme yalnız bir grupta ve tek bir hasat yöntemindedir. Kümeli sütun grafiği her büyüklük grubunda makineyle ve elle hasat yapan işletme sayılarını göstermektedir.I. Büyük gruptaki her işletme makineyle hasat yapmaktadır.II. Makineyle hasat yapan işletme sayısı büyük grupta, küçük ve orta gruptakinden fazladır.III. İşletme büyüklüğü arttıkça makineyle hasat yapanların payı da artmaktadır.Buna göre bu ifadelerden hangileri grafiğe göre doğrudur?

A $Yalnız I$
B $Yalnız III$
C $I ve III$
D $II ve III$
E $I, II ve III$

Çözümü göster

Soru 72Yeni nesilÇoktan seçmeli5 puanOrta

Bir lisede 10. sınıf öğrencilerinin her biri üç seçmeli dersten (müzik, bilim, sanat) yalnız birini ve okul sonrası üç etkinlikten (robotik, drama, münazara) yalnız birini seçmiştir. Tabloda seçimlere göre öğrenci sayıları verilmiştir. Okulun rehberlik servisi "10. sınıf öğrencilerimizin seçmeli dersi ile okul sonrası etkinliği arasında bir ilişki var mıdır?" sorusunu incelemektedir.Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A $Bilim grubunun kalabalığı ilişki gösterir$
B $Drama payı en yüksek bilim seçenlerde$
C $Etkinlik payları üç derste de aynıdır$
D $Drama sayılarının farklılığı ilişki gösterir$
E $Robotik payı en yüksek müzik seçenlerde$

Çözümü göster

Soru 73Yeni nesilÇoktan seçmeli7 puanZor

Bir kıyı kasabasının limanındaki 100 balıkçı teknesinin boy grubu ve avını en çok sattığı yer tabloda verilmiştir; her tekne yalnız bir boy grubunda ve tek bir satış yerindedir. Liman yönetiminin araştırma sorusu şudur:"Limanımızdaki teknelerin boy grubu (küçük, orta, büyük) ile avını en çok sattığı yer (hal, lokanta) arasında bir ilişki var mıdır?"Yönetim analizde orta ve büyük tekneleri tek bir grupta birleştirmiş, iki grubun hal payını karşılaştırmış ve analiz taslağına "Boy grubu ile satış yeri arasında ilişki yoktur." sonucunu yazmıştır.Buna göre yönetimin bu sonucu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A $Birleştirme orta ile büyük farkını gizler$
B $Orta teknelerde hal payı yüzde 20$
C $Sorunun kategorileriyle de ilişki yoktur$
D $Küçük teknelerin payı tablodan bulunamaz$
E $Eşit olmayan gruplarda pay kullanılamaz$

Çözümü göster

Soru 74SözelAçık uçlu15 puanZor

Bir hediyelik eşya dükkânı şu araştırma sorusunu yazmıştır:"Dükkânımızdan alışveriş yapan müşterilerin müşteri türü ile hediye paketi isteme durumu arasında bir ilişki var mıdır?"Kasiyer bugüne kadar her gün sonunda iki ayrı sayı yazmıştır: o gün gelen turist müşteri sayısı ve o gün hazırlanan hediye paketi sayısı; tabloda üç günün kaydı verilmiştir. Dükkân önümüzdeki ay bu soru için bir veri toplama planı uygulayacaktır.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Planın değişkenler satırını, iki değişkeni ve her birinin kategorilerini yazarak oluşturunuz.(3 puan)
b)
Planın örneklem satırını yazınız. Satırınız müşterilerin nasıl seçileceğini ve kaç gün ya da kaç müşteri olacağını söylemeli ve araştırma sorusunu cevaplamaya uygun olmalıdır.(4 puan)
c)
Kasiyerin bugüne kadarki kaydının yerine, iki yönlü tabloyu kurmaya yarayacak kayıt satırını yazınız; bir müşteri için neyin nasıl kaydedileceğini belirtiniz.(4 puan)
ç)
Planınızla toplanan verilerde her müşterinin iki yönlü tablonun yalnız bir hücresine düşeceğini gerekçesiyle açıklayınız.(4 puan)

Çözümü göster

Soru 75Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir ilçenin salı pazarındaki 120 tezgâhın türü (gıda, giyim, ev eşyası) ve kartla ödeme alıp almadığı tabloda verilmiştir; her tezgâh yalnız bir türdedir. Tabloda "Evet" kartla ödeme alan, "Hayır" almayan tezgâhları göstermektedir. Pazar yönetimi bu tabloyu göreli sıklık tablosuna çevirip kartla ödemeyi tezgâh türlerine göre inceleyecektir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Sayım tablosunu göreli sıklık tablosuna çeviriniz: altı hücreyi, satır ve sütun toplamlarını ve genel toplamı ondalık olarak yazınız.(6 puan)
b)
Göreli sıklık tablosunun genel toplamının 1 olduğunu iki farklı yoldan gösteriniz.(2 puan)
c)
Göreli sıklık tablosunu kullanarak giyim tezgâhlarında kartla ödeme alanların payını yüzde olarak bulunuz ve bu payı gıda tezgâhlarındaki payla karşılaştırınız.(6 puan)
ç)
Aynı iki payı sayım tablosundan bulunuz ve göreli sıklıklarla bulunan paylarla neden aynı çıktığını açıklayınız.(6 puan)

Çözümü göster

Soru 76Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir hayvanat bahçesi bir hafta boyunca 750 ziyaretçiye ziyaret gününü ve besleme gösterisini izleyip izlemediğini sormuştur; her ziyaretçi yalnız bir kez sayılmıştır. Kümeli sütun grafiği hafta içi ve hafta sonu gelen ziyaretçilerden gösteriyi izleyen ve izlemeyenlerin kişi sayılarını göstermektedir. Bahçenin araştırma sorusu şudur:"Bahçemize gelen ziyaretçilerin ziyaret günü (hafta içi, hafta sonu) ile besleme gösterisini izleme durumu arasında bir ilişki var mıdır?"Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Aynı verilerle ziyaret gününe göre besleme gösterisini izleme durumunun koşullu göreli sıklıklarını gösteren kümeli sütun grafiği çizilecektir. Bu grafiğin dört sütununun yüzde değerlerini yazınız ve her kümenin iki değerinin toplamının neden 100 olduğunu belirtiniz.(6 puan)
b)
Sayı grafiği ile yüzde grafiğinin besleme gösterisi hakkında söylediklerini birer cümleyle yazınız, karşılaştırınız ve farkın nereden geldiğini belirtiniz.(6 puan)
c)
Araştırma sorusunu bu iki gösterimden hangisi cevaplar? Gerekçelendiriniz ve o gösterime göre araştırma sorusunu cevaplayınız.(8 puan)

Çözümü göster

Soru 77Yeni nesilÇoktan seçmeli9 puanİleri

Bir lastik servisi, müşterilerinden kurayla seçtiği 20 sürücünün geçen yıl aracıyla yaptığı yolu ve bu kış kış lastiği takıp takmadığını kaydetmiştir. Nokta grafiği kış lastiği takan 15 sürücünün yıllık yolunu bin km olarak göstermektedir; grafikte her nokta bir sürücüyü göstermektedir. Kış lastiği takmayan 5 sürücünün yıllık yolları 7, 9, 11, 14 ve 19 bin km'dir.Servis, yıllık yolu 20 sürücünün ortancasından fazla olanları "çok yol yapan", ötekileri "az yol yapan" diye iki gruba ayıracaktır. Servisin amacı, çok yol yapan sürücülerin mi az yol yapanların mı kış lastiği takmaya daha yatkın olduğunu öğrenmektir.Buna göre servisin amacına uygun olarak karşılaştırılacak iki pay arasındaki fark kaç yüzde puanıdır?

A $\displaystyle 15$
B $\displaystyle 20$
C $\displaystyle 30$
D $\displaystyle 40$
E $\displaystyle 80$

Çözümü göster

Soru 78Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir belediye, deprem çantası dağıtımında öncelik vereceği hane grubunu belirlemek için ilçenin iki mahallesinden kurayla seçilen 360 haneyle görüşmüştür. Her hanenin kişi sayısı grubu (1-2 kişi, 3-4 kişi, 5 ve üstü) ve evde deprem çantası olup olmadığı kaydedilmiştir; her hane yalnız bir gruptadır. Tabloda "Var" evinde deprem çantası olan, "Yok" olmayan haneleri göstermektedir. Belediye önceliği, deprem çantası olmayan hanelerin payının en yüksek olduğu gruba verecektir.Buna göre belediye için bir karar notu hazırlamak üzere aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Hane büyüklüğüne göre deprem çantası olma durumunun koşullu göreli sıklıklarını yüzde olarak bulunuz.(6 puan)
b)
Belediyenin önceliği hangi gruba vermesi gerektiğine karar veriniz, kararınızı paylarla gerekçelendiriniz ve çantası olmayan hane sayılarının neden karar vermediğini belirtiniz.(8 puan)
c)
Kararınızın bir sınırlılığını, verilerin hangi hanelerden toplandığına bakarak yazınız ve bu sınırlılığı gidermek için hangi verilerin toplanması gerektiğini belirtiniz.(6 puan)

Çözümü göster

Soru 79Yeni nesilAçık uçlu20 puanİleri

Bir bilim merkezi, bir gün merkeze gelen ziyaretçilerden

{18}

'inin merkeze nasıl geldiğini ve atölyelerden birine katılıp katılmadığını kaydetmiştir. Tabloda G sütunu geliş biçimini (O: okul gezisiyle, D: okul gezisi dışında), K sütunu atölyeye katılma durumunu (E: katıldı, H: katılmadı) göstermektedir; her ziyaretçi iki bilgide de yalnız bir kategoridedir. Merkez, okul gezisiyle gelenlerin mi yoksa başka biçimde gelenlerin mi atölyeye katılmaya daha yatkın olduğunu öğrenmek istemektedir.Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a)
Bu kayıtlarla cevaplanabilecek, kastedilen ziyaretçileri ve iki değişkenin kategorilerini açıkça yazan ve iki değişken arasındaki ilişkiyi soran bir araştırma sorusu yazınız.(3 puan)
b)
Bu iki değişkenin verisini toplayacak iki anket maddesini yazınız; her madde bir soru cümlesi, seçenekler ve bir yönerge taşımalıdır.(5 puan)
c)
Kayıtlardan, satırları geliş biçimi (O, D), sütunları atölyeye katılma durumu (E, H) olan iki yönlü tabloyu toplamlarıyla birlikte kurunuz; her satırı E, H ve Toplam sırasıyla yazınız.(6 puan)
ç)
Merkezin amacına uygun payları hesaplayınız, hangi toplama böldüğünüzü belirtiniz ve bu 18 ziyaretçinin kayıtlarına göre iki değişken arasında ilişki olup olmadığına karar veriniz.(6 puan)

Çözümü göster

Ders kılavuzu

Dersi açmak için çengel sorular, kavramı somutlaştıran benzetmeler ve öğrencilerin sık yaptığı yanlışlar.

Derse giriş: çengel sorular

Kahvaltı yapanlar daha mı başarılı?
Sınıfa şu soruyu sorun: sabah kahvaltı yapan öğrenciler ilk derste daha mı az esniyor? Tahmini tartıştırın, sonra iki soruyu tahtaya yazın: kahvaltı yaptın mı (evet / hayır), ilk derste esnedin mi (evet / hayır). Sınıfın cevaplarını el kaldırarak dört hücreli bir tabloya işleyin. Tek bir değişkene bakarak bu soruya cevap verilemeyeceğini, iki değişkenin birlikte sayılması gerektiğini gösterin.
$\displaystyle 2 \times 2$
Hangi sayı büyük, hangi pay büyük?
Bir okulda 80 kızdan 24'ü, 20 erkekten 10'u satranç kulübüne üye olsun. Kulüpte kızlar daha çok, ama satranca kızlar mı daha ilgili? Sınıfın çoğu sayıya bakar. Payları hesaplatın: kızlarda yüzde 30, erkeklerde yüzde 50. Grup büyüklükleri farklıyken sayıyı değil koşullu payı karşılaştırmak gerektiği dersin ana fikridir.
$\displaystyle \dfrac{24}{80} < \dfrac{10}{20}$
Aynı tablo, iki soru
Aynı tabloyu iki farklı soruyla okuyun: kızların yüzde kaçı kulübe üye? Kulüp üyelerinin yüzde kaçı kız? İki cevap çok farklı çıkar. Hangi sorunun hangi satırı ya da sütunu 100 saydığını öğrencilere söyletin. Haberlerdeki çoğu yanlış yorum bu iki sorunun karıştırılmasından doğar.
$\displaystyle \dfrac{24}{80} \neq \dfrac{24}{34}$
İlişki yoksa tablo nasıl görünür?
Öğrencilere iki tablo gösterin: birinde kızların da erkeklerin de yüzde 40'ı bir şeye evet demiş, ötekinde yüzdeler 20 ve 60. Hangisinde cinsiyet ile cevap arasında ilişki var? Yüzdeler eşitse ilişki yoktur. Ardından bir hücreyi boş bırakıp ilişki olmaması için orada hangi sayının durması gerektiğini sorun.
$\displaystyle \dfrac{a}{a + b} = \dfrac{c}{c + d}$

Benzetmeler

İki yönlü tablo
Bir apartmanın daire numaraları gibi: kat bir değişken, daire yönü öbür değişken. Her kişi tam bir daireye yerleşir; hiçbir kişi iki daireye birden yazılmaz. Hücre, iki sorunun cevabının kesiştiği dairedir.
Koşullu göreli sıklık
Tabloda bir satırı fenerle aydınlatıp öteki satırları karanlıkta bırakmak gibidir. Yalnız aydınlık satır 100 sayılır. "Kızların yüzde kaçı" diyen soru feneri kız satırına tutar; "evet diyenlerin yüzde kaçı" diyen soru evet sütununa.
İlişkililik
İki grubun aynı tarifle yapılmış iki pasta olduğunu düşünün: pastaların büyüklüğü farklı olabilir ama içindeki şekerin oranı aynıysa tarif aynıdır. Koşullu yüzdeler gruplarda aynıysa değişkenler arasında ilişki yoktur; oranlar ayrışıyorsa ilişki vardır.
İlişki ve neden
Şemsiye satışları arttığında trafik kazaları da artar; ama şemsiye kaza yaptırmaz, ikisini de yağmur artırır. İki kategorik değişken arasında ilişki görmek, birinin öbürüne neden olduğunu göstermez.

Sık yapılan yanlışlar

Hücredeki sayı büyük olan grup o özelliğe daha yatkındır.
Grupların büyüklüğü farklıysa sayılar karşılaştırılamaz. Karşılaştırılması gereken, her grubun kendi toplamına göre koşullu payıdır.
80 kızdan 24, 20 erkekten 10 örneğini tahtada yapın. Önce sayıyla, sonra payla karar verdirip iki kararın ters çıktığını gösterin.
$\displaystyle \dfrac{24}{80} = 0{,}3 \quad \dfrac{10}{20} = 0{,}5$
"Kızların yüzde kaçı evet dedi?" ile "evet diyenlerin yüzde kaçı kız?" aynı sorudur.
Birincisinde kız satırı, ikincisinde evet sütunu 100 sayılır. Paydaları farklı olduğu için cevaplar da farklıdır.
Her soruda önce paydayı, yani 100 sayılan grubu bir kelimeyle yazdırın; sonra hesaplatın. Paydasını söyleyemeyen öğrenci hesaba geçmesin.
Grup yüzdelerinin ortalaması genel yüzdeyi verir.
Gruplar farklı büyüklükteyse büyük grubun yüzdesi genel yüzdeye daha çok etki eder. Genel yüzde, ilgili sütunun toplamının bütün tabloya bölümüdür.
60 kişilik grupta yüzde 20, 40 kişilik grupta yüzde 80 örneğinde genel yüzdeyi hem ortalamayla (50) hem doğru yolla (44) buldurun ve farkın nereden geldiğini tartıştırın.
$\displaystyle \dfrac{n_{1}p_{1} + n_{2}p_{2}}{n_{1} + n_{2}}$
İki değişken arasında ilişki varsa biri öbürünün nedenidir.
İki yönlü tablo yalnız birlikte görülme sıklığını gösterir. Ortak bir üçüncü etken ya da seçilme biçimi de ilişki görüntüsü yaratabilir. Neden-sonuç için deney gerekir.
Şemsiye ve kaza örneğini anlatıp öğrencilerden kendi tablolarındaki ilişki için olası bir üçüncü etken bulmalarını isteyin.
Nicel bir değişken iki yönlü tabloya doğrudan yazılabilir.
İki yönlü tablo kategoriler ister. Boy, süre ya da puan gibi nicel değişkenler önce bir eşikle kategoriye çevrilir (ör. "günde 1 saatten az / çok").
Günlük ekran süresi listesini verip öğrencilere bir eşik seçtirin ve aynı veriyle iki farklı eşiğin tabloyu nasıl değiştirdiğini gösterin.
Kolayca ulaşılan kişilerden toplanan veri bütün okulu temsil eder.
Örneklem tek bir sınıftan, kulüpten ya da gönüllülerden seçilirse sonuç o grubun özelliğini taşır. Genelleme ancak her gruptan temsil edici biçimde seçilen örneklemle yapılır.
Kantinde sorulan bir anketle spor salonunda sorulan aynı anketin sonuçlarını karşılaştırtın; seçim yerinin cevabı nasıl etkilediğini tartıştırın.

Tahtada anlatım sırası9 adımı göster

1
Kahvaltı çengeliyle başlayın ve öğrencilere kendi okullarından iki kategorik değişkenli bir araştırma durumu buldurun. Değişkenlerin kategorik olup olmadığını kontrol ettirin.
Süreç bileşeni a: iki kategorik değişkenli gerçek yaşam durumlarını belirler.
2
Durumu araştırma sorusuna çevirin. İyi bir sorunun iki değişkeni de adlandırdığını, grubu belirttiğini ve ilişkiyi sorduğunu, neden-sonuç iddia etmediğini tahtada bir kontrol listesiyle gösterin.
Süreç bileşeni b: ilişkililiğe odaklanan araştırma soruları oluşturur.
3
Veri toplama planı yazdırın: evren, örneklem, anket maddeleri, gizlilik. Örneklemin her gruptan nasıl seçileceğini tartıştırın.
Süreç bileşeni c: veri toplamak için plan yapar.
4
Sınıfın cevaplarından ham kayıt listesi oluşturup iki yönlü sayım tablosuna aktarın. Satır, sütun ve genel toplamları yazdırın; toplamların tutarlılığını kontrol ettirin.
$\displaystyle a + b + c + d = n$
Süreç bileşeni ç: verileri analize hazırlar.
5
Göreli sıklık tablosunu kurun: her hücreyi genel toplama bölün. Ardından satıra göre koşullu göreli sıklık tablosunu kurun ve iki tablonun farkını konuşun.
$\displaystyle \dfrac{a}{n} \quad \text{ve} \quad \dfrac{a}{a + b}$
6
Aynı tablo, iki soru çengeline geçin. Satıra göre ve sütuna göre koşullu yüzdeleri ayrı ayrı hesaplatın; hangi sorunun hangi yöne ait olduğunu araştırma sorusuna bakarak seçtirin.
Süreç bileşeni d: uygun özetleme aracını seçer.
7
Koşullu yüzdeleri kümeli sütun grafiğine dönüştürün. Sayı grafiği ile yüzde grafiğini yan yana çizip hangisinin karşılaştırmaya uygun olduğunu tartıştırın.
Süreç bileşeni e: belirlenen araçla analiz eder.
8
İlişki kararını verin: koşullu yüzdeler eşitse ilişki yok, ayrışıyorsa ilişki var. Boş hücreli bir tabloda ilişki olmaması için gereken sayıyı buldurun.
$\displaystyle \dfrac{a}{b} = \dfrac{c}{d}$
Süreç bileşeni f: bulguları yorumlayarak sonuç çıkarır.
9
Sonucu araştırma sorusuna geri bağlayın: hangi gruba genellenebilir, neden-sonuç söylenebilir mi, örneklem yeterli mi? Öğrenciler sonuç cümlelerini bu üç soruya göre düzeltsin.
Süreç bileşeni g: sonuçları araştırma sorusu bağlamında değerlendirir.

Ödev ve çalışma kâğıdı

Her antrenman tek bir beceriyi bol tekrarla çalıştırır. Hangisinden kaç kalem istediğini seç; kâğıt ve çözümlü cevap anahtarı tarayıcında hazırlanır.

Ödev kâğıdı oluştur

Her alıştırmadan kaç kalem istediğini seç. Kalemler hazır havuzdan rastgele gelir; iki sınıfa iki ayrı kâğıt verebilirsin. Çözümlü cevap anahtarı da hazır.

Alıştırmalar

Tablolar iki kategorik değişkenin sayımlarıdır. İstenen yüzdeyi bulunuz: önce hangi satırın, sütunun ya da bütün tablonun 100 sayıldığına karar veriniz.
1. 1)Kızların yüzde kaçı “Evet” demiştir?= $\displaystyle 30$
2. 2)“Evet” diyenlerin yüzde kaçı kızdır?= $\displaystyle 80$
3. 3)Bütün öğrencilerin yüzde kaçı “Evet” diyen kızdır?= $\displaystyle 12$
/ 40
İki yönlü sayım tablolarında x ile gösterilen hücreyi bulunuz. İlişki sorusunda iki satırdaki koşullu payları eşitleyiniz.
1. 1) ${x = \,?}$ = $\displaystyle 30$
2. 2)“Kız–Erkek” ile “Evet–Hayır” arasında ilişki olmaması için x kaç olmalıdır?= $\displaystyle 8$
3. 3) ${x = \,?}$ = $\displaystyle 12$
/ 40

Kâğıt başlığı

Çalışma boşluğu

Yok8 mm15 mm25 mm

Ad, sınıf, süre satırıCevap anahtarında kısa çözüm

0 kalem

İndirmek için en az bir kalem seç.

Kazanım künyesi

10. sınıf İki kategorik değişkenli veriler için 79 çözümlü soru: soruları sayfada çöz, takıldığında adım adım çözümü aç; seçtiğin sorulardan test, yaprak test ya da yazılı kâğıdı hazırla ve cevap anahtarıyla PDF olarak indir; ödev için alıştırma (çalışma) kâğıdı çıkar; derste soruları akıllı tahtada tek tek aç; ders kılavuzunda derse giriş, kavram yanılgıları ve tahta akışı var. 1. dönem yazılısına ve ortak sınava hazırlıkta kullanılır.

Kod: MAT.10.2.1
Kapsadığı konular: iki yönlü tablo, kategorik veri, istatistik
Dönem ve hafta: 1. dönem, 7, 8, 9. haftalar, 18 ders saati
Süreç bileşenleri: a)İki kategorik değişkenli veriye dayalı, istatistiksel araştırma gerektiren gerçek yaşam durumlarını belirler.
b)Bağlam içerisinde iki kategorik değişken arasındaki ilişkililiğe odaklanan araştırma soruları oluşturur.
c)İki kategorik değişkenli veri toplamak/elde etmek için plan yapar.
ç)İki kategorik değişkenli verileri toplayarak/elde ederek analize hazırlar.
d)Araştırma sorusu bağlamında toplanan/elde edilen iki kategorik değişkenli verileri analiz etmek için görselleştirme ve/veya özetleme (toplam satır veya sütunlardaki göreli sıklıkları gösteren iki yönlü tablo, koşullu göreli sıklıkları gösteren sütun grafikleri, koşullu göreli sıklıklar gibi) araçlarından uygun olanı seçer.
e)Araştırma sorusu bağlamında toplanan/elde edilen verileri belirlediği araçlarla analiz eder.
f)İki kategorik değişkenli veri dağılımlarına dayalı istatistiksel araştırmadan hareketle elde edilen bulguları yorumlayarak sonuç çıkarır.
g)İki kategorik değişkenli veri dağılımlarına dayalı istatistiksel araştırmadan hareketle elde edilen sonuçları araştırma sorusu bağlamında değerlendirir.
Ders kitabında: 2. Tema — İstatistiksel Araştırma Süreci, 2.1 İki Kategorik Değişkenli Veriler

İki kategorik değişkenli veriler

Sorular ve çözümleri

Ders kılavuzu

Derse giriş: çengel sorular

Benzetmeler

Sık yapılan yanlışlar

Ödev ve çalışma kâğıdı

Ödev kâğıdı oluştur

Test PDF'i

Test PDF'i hazırla

Kazanım künyesi